چگونه يك سيستم حسابداري انتخاب كنيم

انتخاب بهترين نرم افزار حسابداري براي سازمان، از جمله كليدي ترين تصميمات كسب و كار محسوب ميشود. اين راهنما ، اطلاعات لازم را براي تصميمگيري در اين خصوص فراهم مي سازد. بسياري از سازمانها براي مدت طولاني از سيستم هاي سنتي فعلي حسابداري خود بهره مي برند. واضح است چيزي كه براي مدت مديدي استفاده شود به عادت تبديل خواهد شد و جدا شدن از آن و پوست اندازي كاري بس دشوار خواهد شد.
بهعلاوه براي تغيير سيستم و يادگيري سيستم جديد ، نياز به صرف هزينه و زمان زيادي خواهد بود. سيستم جديد براي اينكه پاسخگوي نيازهاي كسب و كار باشد بايد با فعاليت هاي فعلي كسب و كار هماهنگ بوده و با نوآوري هاي فناوري سازگار باشد. به عبارت ديگر، در حالت ايده آل، ما نيازمند نرم افزاري هستيم كه ساده و هوشمند بوده و به راحتي با اقداماتي كه پيشتر در كسب و كار انجام مي پذيرفت سازگار باشد.
منافع حاصل از يك سيستم حسابداري خوب
يك نرم افزار حسابداري كه به طور صحيح نصب و اجرا شده باشد قادر است منافع زيادي را براي سازمان حاصل نمايد، كه از آن جمله مي توان به موارد ذيل اشاره كرد:
- قابليتهاي بهتر در تصميم گيري
- بهبود جريان نقدينگي:يكپارچه سازي صورت حسابها، موجودي انبار، حسابهاي دريافتي و حسابهاي پرداختني اين امكان را براي مديران و كارشناسان مربوطه فرآهم مي سازد تا نقدينگي ارزشمند شركت را به سادگي و بطور كارا مديريت نمايند.
- اطلاعات صحيح تر:با دراختيار داشتن نرم افزار كاملا يكپارچه حسابداري، نه تنها داراي اطلاعات بيشتر خواهيم بود بلكه از اطلاعات صحيح تري هم برخوردار خواهيم شد.
- كنترل بيشتر اطلاعات:نرم افزار يكپارچه حسابداري امكان دسترسي به اطلاعات مهم مالي را در زمان مورد نياز فراهم مي سازد.
- مبنايي براي رشد و توسعه:نرم افزار حسابداري مناسب، با رشد و توسعه سازمان (چه از نظر اندازه سازماني، چه افزايش تعداد بخش ها و دپارتمانها و چه افزاي تعداد كاربران) نيز قادر است خود را سازگار نمايد.
بهطور كلي در مسير انتخاب، نصب و اجراي نرم افزار حسابداري جديد، چالش هاي فراواني وجود دارد. اما از سوي ديگر به واسطه نصب و راهاندازي اين نرم افزار، فرصت هاي فراواني براي سازمان خلق خواهد شد.
بطور مثال مي توان كنترل بيشتري بر امور مالي سازمان داشت، تصميمات بهتري اتخاذ كرد و جريان نقدينگي را بهبود بخشيد.
در ادامه اين مطالعه شش گام ذيل را براي انتخاب موفقيت آميز نرم افزار حسابداري تشريح مي نماييم:
- درگير ساختن افراد شايسته و كاردان
- تعريف چالشها
- تخصيص مدير پروژه به فرآيند
- ارزيابي عملكرد برنامه كاربردي
- انتخاب يكي از فروشندگان نرم افزار
- اجراي سيستم، از طريق توسعه برنامه آموزشي و برنامه اجرايي فاز 1
در اصل نرم افزار حسابداري، اطلاعاتي را فراهم مي سازد كه براي اغلب بخش هاي سازمان قابل استفاده و بهره برداري است. بخاطر همين است كه انتخاب نرم افزار جديد نبايد صرفا به دپارتمان يا مدير خاصي محول گردد. بلكه گروه هاي ميان وظيفه اي در سازمان (كه متشكل از افراد متخصصي از دپارتمانهاي گوناگون هستند) هستند كه وظيفه انتخاب، اجرا و بهره برداري از اين نرم افزار را بر عهده دارند.
در فرآيند انتخاب نرم افزار حسابداري خوب براي سازمانها و كسب و كارها، افراد زير بايد حضور داشته باشند:
- كاربران سيستم
- مديران سيستم
- مشتريان سيستم
- تصميم گيران و امضاء كنندگان نهايي سيستم
- كاركنان سيستمهاي اطلاعاتي
2) تعريف چالش ها
شناخت توانمندي ها و نقاط ضعف اطلاعات مالي كسب و كار براي انتخاب راه حل نرمافزاري مناسب حسابداري، ضروري است. هرچه فرد با چالش هاي كسب و كاري كه توسط اين نرم افزار قابل حل است، بيشتر آشنا باشد، تصميمات آگاهانه تري مي تواند در مسير انتخاب نرم افزار بهتر اتخاذ نمايد.
سوالاتي كه در اين ميان پيش ميآيد به شرح ذيل است:
1) در حال حاضر سازمان شما چه چالشهايي را از سوي سيستم حسابداري خود تجربه ميكند ؟ براي پاسخ به اين سوال لازم است در وهله نخست، فهرستي از چالشهايي كه سازمان در حال حاضر مواجه است، تهيه شود. سپس بايستي فهرست دومي متشكل از كارهايي كه بايد انجام بگيرد اما سيستم فعلي قادر به انجام آن نيست، تهيه شود. اين اطلاعات، فهرست اصلي نيازمنديها را تشكيل خواهد داد و هنگام ارزيابي نرم افزار حسابداري جديد، قابل استفاده مي باشند.
2) با اجراي نرم افزار جديد حسابداري چه مقداري براي TCO و TVO پيش بيني مي كنيد ؟ فضاي فعلي و جديد كسب و كار ايجاب مي كند كه سازمانها بر هزينه هاي مربوط به سرمايهگذاري هاي فناوري خود تاكيد و دقت نظر نمايند. براي اين منظور لازم است به محض آنكه بررسي راه حلهاي نرمافزار حسابداري را آغاز مي نماييم، مقدار هزينه كل مالكيت (TCO) و ارزش كل مالكيت (TVO) را برآورد كنيم. TCO، برآوردي مالي براي كمك به ارزيابي هزينه هاي مستقيم و غيرمستقيم نرم افزار انتخابي است. در مقابل، TVO بر درك اينكه چطور سيستم مي تواند بر سازمان اثرگذاشته و آن را جهت دستيابي به اهداف راهبردي كمك نمايد.
اكثر سازمانها، كسب و كارشان را به ترتيب زير مكانيزه مي كنند:
- پردازش كلمه و صفحه گسترده
- دفتر كل (معين عام)
- صدور صورتحساب / حساب هاي دريافتني
- حساب هاي پرداختني
- موجودي انبار
- سفارش فروش
- سفارش خريد
- ليست حقوق / منابع انساني
- هزينه شغل / توليد
- گزارش هاي متعارف مديريتي
ساير سوالاتي كه مي بايست پرسيده شوند به شرح ذيل است:
3- مزاياي سيستم و فرآيندهاي فعلي سازمان چيست ؟
4- براي تصميم گيري راهبردي به چه داده ها و اطلاعاتي نياز است ؟
5- براي پيشبيني و كنترل جريان نقدينگي سازمان به چه چيزهايي نياز است ؟
6- براي مديريت دارايي هاي به چه اطلاعاتي نياز است ؟
7- براي رشد و توسعه سازمان، چه چيزهايي بايد مكانيزه شود ؟
8- چقدر مي بايست انعطاف پذير بود ؟
3) انتخاب يك مشاور معتمد و يك مدير پروژه
اين امكان وجود دارد كه در بين كاركنان سازمان، افراد شايسته و متخصصي باشند كه قادر به اجراي موفقيت آميز سيستم حسابداري هستند. اما امكان اينكه افراد متخصص و زمان كافي جهت تحليل، خريد، نصب و راهاندازي و نگهداري اين سيستم وجود نداشته باشد، بيشتر است. در اين ميان يك مشاور شايسته و معتمد مي تواند بطور قابل توجهي كمك كند. مشاوران، متخصصاني هستند كه داراي دانش و تجربه كافي در فرآيندهاي خريد و اجراي اين سيستم ها هستند. به منظور يافتن يك مشاور متعهد و شايسته براي خريد و اجراي نرم افزار جديد حسابداري راهكارهاي خاصي وجود دارد كه در ادامه به تعدادي از آنها اشاره مي شود:
درخواست از دپارتمان سيستمهاي اطلاعاتي براي ارايه نظرات سازنده در انتخاب مشاور
درخواست از همكاران براي اعمال نقطه نظرات خود در اين خصوص
شركت در سمينار يا برنامههاي تجاري صنعتي
مرور نشريات حسابداري
گفتگو با شركاي تجاري بويژه افراد فعال در صنعت مربوطه
براي يافتن مشاور يا تامين كننده اصلح نرم افزار حسابداري مي بايست پرسشهاي زير را مطرح ساخت:
آيا اين تامين كننده داراي سوابق اجرايي بوده و بك گراند كاريش به چه صورت است ؟
آيا اين مشاور، پكيج كاملي از خدمات ارايه مي نمايد ؟
آيا اين تامين كننده به نقطه نظرات ما توجه مي كند و به اصطلاح گوش حرف شنو دارد ؟
آيا اين تامين كننده ارتباط شفافي با ما خواهد داشت ؟
آيا فكر مي كنيد قادر به همكاري با اين تامين كننده هستيد ؟
4) ارزيابي عملكرد برنامه كاربردي
زماني كه تامين كننده يا مشاوري براي همكاري برگزيده مي شود، بررسي كاركردهاي خاص نرمافزاري زمان زيادي را مي گيرد. در ادامه به موردي اشاره خواهد شد كه اغلب شركتهاي ارايه دهنده نرم افزارهاي حسابداري آن را مطرح نمي كنند. اين موضوع عبارت است از اينكه " اكثر برنامه هاي كاربردي اساسا وظايف و كاركردهاي مشابهي دارند اما ماهيتا روش انجام كار در آنها با يكديگر تفاوت دارد ".
در ادامه به برخي از نكات كليدي در هنگام بررسي راهكارهاي گوناگون نرم افزار حسابداري اشاره مي شود.
- شركت:چقدر با شركتي كه از آن نرم افزار را تهيه مي كنيد آشنا هستيد و از سوابث اجرايي آن باخبر هستيد ؟
- مقياس پذيري نرم افزار:يعني آن نرم افزار چقدر قادر است با رشد و توسعه سازمان سازگار باشد؟
- استقرار سيستم براساس نياز يا فرضيات اوليه مشتريان:تا بحال، سازمانها مجبور بودند نخست مجوز نرم افزار را تهيه، رايانه هايي را خريداري و برنامه هاي كاربردي را بر روي آن نصب و اجرا مي كردند. با پيشرفت فناوريهاي شبكه اي و دسترسي گسترده به فضاي اينترنت، روش هاي جديدي پديدار شده است. امروزه به منظور ارزيابي نرم افزار بايد به اين سوال پاسخ داد كه آيا اجراي راه حل هاي نرم افزاري بايد براساس نياز مشتري باشد يا براساس پيش فرضهاي آنها.
- سرعت نصب و راه اندازي:يكي از تعهدات فروشنده نرم افزار حسابداري، نصب و راه اندازي اين سيستم براي مشتري (سازمان) مي باشد. حال نكته اي كه در اين خلال حايز اهميت جلوه مي نمايد، اين است كه كارايي و سرعت نصب و راهاندازي اين نرم افزار جديد چقدر است. بطور كلي هرچه زمان بيشتري صرف نصب و راه اندازي اين نرم افزار شود، هزينه بيشتري به سازمان تحميل خواهد شد.
- سهولت استفاده:بهطور كلي، كسب و كار و به طور اخص حسابداري، مي تواند پيچيده باشد. لذا سازمانها نيازمند راهحل هاي حسابداري هستند كه ساده، منطقي بوده و راحت قابل يادگيري و استفاده باشند.
- روشن شدن زواياي مواردي كه ممكن است ناديده انگاشته شود:از تامين كنندگان درخواست شود كه دقيقا بخش هاي مختلف نرم افزار را براي سازمان تشريح كرده و مشخص نمايد كه هريك از كاركردهاي (فانكشن هاي) اختياري، چه هزينه اي را به سازمان تحميل مينمايد.
- ظرفيت:مشخص شود كه آيا در نرم افزار، محدوديتهاي فني (مثلا: در حداكثر تعداد مشتريان، فروشندگان، آيتمهاي موجودي و ...) براي هندل كردن وجود دارد؟
- قابليت هاي گزارش گيري:آيا نرم افزار جديد قابليت ارايه گزارشهاي مورد نياز سازمان را دارد؟
- سهولت ورود دادهها:مشخص شود كه آيا اطلاعات به راحتي و به سرعت قابل ورود و ويرايش در سيستم هست يا خير؟
- معتبرسازي دادهها:مشخص شود كه سيستم انتخاب شده چقدر قادر به شناسايي و رفع اشتباهات داده هاي ورودي است؟
- رسيدگي به خطاها:مشخص شود كه سيستم چقدر قادر به ممانعت از بروز تراكنشهاي ناموفق بوده و چقدر از حذف داده ها و اطلاعات كليدي در سيستم از سوي كاربران جلوگيري مي شود.
- امنيت:ميزان حفاظت از گزارشها و وظايف حساس از طريق پسوردها (گذرواژهها) بهطور مستقيم وابسته به ميزان امنيت در برنامه است. لذا بايد مشخص شود سيستم جديد از اين بعد در چه وضعيتي قرار دارد.
5) انتخاب فروشنده نرم افزار
پس از شناخت قابليتهاي گوناگون نرم افزار حسابداري حال زمان انتخاب نرم افزار و فروشنده آن است.
در ادامه، مواردي را كه مي بايست در انتخاب فروشنده نرمافزار درنظر داشت تشريح ميشود.
- تعداد نمايندگي ها و دفاتر فروش سازمان فروشنده: كه هرچه بيشتر باشد بيانگر استقبال از آن فروشنده خواهد بود.
- بهروزرساني مستمر نرم افزار: تامين كننده خوب نرم افزار حسابداري، تامين كننده اي است كه نرم افزار را بطور مستمر بروزرساني نموده و ايرادات و باگ هاي نرم افزار را بطور دائم اصلاح و رفع مي كند.
- مسير تكامل و ارايه نسخه هاي جديد نرم افزار (Upgrade): شركت خوب تامين كننده نرم افزار، شركتي است كه سرمايه گذاري هنگفتي بر مهندسي و توسعه طرح هاي جديد محصول خود نموده و آن را بطور منظم بهبود بخشد.
- تيم پشتيباني فني خوب: شركت ارايه دهنده نرم افزار بايد بطور مستمر و متعهدانه، پس از فروش نرم افزار، اقدامات پشتيباني از نرم افزار را به خوبي انجام داده و پاسخگوي سوالات و مشكلات سازمان و كاربران باشد.
6) اجراي سيستم
زماني كه فروشنده و نرمافزار موردنظر انتخاب و خريداري شد، حال موقع نصب و اجراي نرم افزار است. اين فرآيند از جمله جذاب ترين فرآيندها بوده و براي انجام موفقيت آميز آن مي بايست موارد ذيل را دنبال كرد:
- اصلاح و تكميل نرم افزار را به زمان ديگري موكول كرد: يعني در وهله نخست لازم است ساختارهاي بنيادين نرم افزار در سازمان مستقر شده، سپس براي تكميل، شخصي سازي و اضافه كردن ماژول هاي خاص به آن اقدام كرد.
- فرآهم كردن بستري مناسب جهت آموزش سيستم به كاربران.
- آگاه ساختن كاركنان و تمامي افراد درگير در سيستم جديد با كاركردهاي سيستم جديد.
- در فرآيند اجرا بايد آهسته و پيوسته گام برداشت. عجله در اجراي نرمافزار منجر به بروز مشكلات عديده اي خواهد شد.
- از آنجاكه ورود يك سيستم جديد و برچيدن سيستم هاي سنتي نيازمند تعريف شغلها و پست هاي جديدي براي سازمان است با دقت در اين امر ميزان تعهد كاربران را افزايش دهيد.
- برنامه ريزي براي بررسي و ارزيابي مستمر نرم افزار (سيستم جديد)
پنج اشتباه رايجي كه افراد هنگام انتخاب نرمافزار حسابداري با آن مواجه مي شوند به شرح ذيل است:
- پيش از انتخاب سيستم جديد، بررسي دقيق و تحليلي بر كاركردهاي موردنياز سيستم و انتظارات و نيازمندي هاي خود از سيستم انجام نمي دهند.
- سوء برداشت از مزاياي مكانيزه سازي فرآيندهاي سازمان.
- ناديده انگاشتن منافعي كه كمي نبوده و محاسبه آنها دشوار است (مثل : بهره وري، تصميم گيري بهتر و صحيح تر و ... )
- درگير نشدن مديران و كاركنان سازمان در فرآيند انتخاب و واگذاري كامل آن به مشاور.
- استنباط اينكه نرم افزار حسابداري تنها به درد حسابداران خورده و ساير افراد و دپارتمانها بهرهاي از آن نمي برند.
برچسب:

